Lektury obowiązkowe na maturę 2027: ile ich jest i jak je ogarnąć

Poziom podstawowy obejmuje 32 utwory, od literatury antycznej i biblijnej, przez epoki dawne, aż po dwudziesty wiek i literaturę współczesną. Rozszerzenie dokłada 28 pozycji, wśród których jest więcej tekstów trudnych formalnie i eseistycznych.

Warto zauważyć, że lista jest wyraźnie krótsza niż ta obowiązująca kilka lat temu, a wiele pozycji oznaczono jako obowiązujące we fragmentach. To zmienia sposób przygotowania: zamiast czytać całość, trzeba znać rozpoznawalne fragmenty, problematykę i to, do czego dany utwór nadaje się w argumentacji.

Podziel listę na trzy grupy. Pierwsza to utwory, które znasz dobrze, bo omawialiście je niedawno i pamiętasz fabułę oraz bohaterów. Druga to te, o których wiesz, czego dotyczą, ale nie użyłbyś ich w wypracowaniu. Trzecia to pozycje, które są dla Ciebie białą plamą.

Najwięcej punktów daje praca nad drugą grupą. Utwór, którego treść z grubsza znasz, wystarczy uzupełnić o dwa konkretne konteksty i jeden zapamiętany fragment, żeby stał się użyteczny. Pierwsza grupa wymaga tylko krótkiego odświeżenia, a trzecia najwięcej czasu, więc jej nie zaczyna się w kwietniu.

W wypracowaniu maturalnym trzeba odwołać się do lektury obowiązkowej i do innych tekstów kultury. Oznacza to, że nie potrzebujesz trzydziestu dwóch utworów w pełnej gotowości. Potrzebujesz kilkunastu, które znasz na tyle dobrze, żeby użyć ich do różnych tematów.

Praktyczna zasada brzmi: utwór jest gotowy wtedy, gdy potrafisz w trzech zdaniach powiedzieć, o czym jest, wskazać dwa problemy, które porusza, i przypomnieć sobie jedną scenę na tyle dokładnie, żeby ją opisać. Reszta to nadbudowa.

Dla każdej lektury zrób jedną stronę zawierającą: autora i epokę, jedno zdanie o fabule, trzy problemy, dwie sceny do przywołania, jeden cytat i listę tematów wypracowań, do których utwór pasuje. Ostatni punkt jest najważniejszy, bo to on decyduje o tym, czy w czasie egzaminu w ogóle przypomnisz sobie o tym tekście.

Takie notatki buduje się przez cały rok, a przed maturą tylko się je przegląda. Streszczenia z internetu nie zastępują tej pracy, bo nie zawierają najtrudniejszego elementu, czyli powiązania utworu z typami tematów.